Arabuluculuk, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin (arabulucunun) katılımıyla ve ihtiyari olarak yürütülen bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu rehber, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na göre sürecin nasıl işlediğini özetler.
İhtiyari ve dava şartı arabuluculuk
Taraflar, kanun zorunlu kılmasa da arabulucuya isteğe bağlı (ihtiyari) olarak başvurabilir. Bazı uyuşmazlıklarda ise kanun, dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı sayar. Hangi uyuşmazlıkların kapsandığını Dava Şartı Arabuluculuk Testi ile kontrol edebilirsiniz.
Dava şartı arabuluculukta adımlar
- Başvuru: Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; büro kurulmayan yerlerde görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne başvurulur (m.18/A-4).
- Arabulucu görevlendirme: Arabulucuyu, komisyon başkanlıklarına bildirilen listeden büro belirler. Tarafların listede yer alan bir arabulucu üzerinde anlaşması hâlinde o arabulucu görevlendirilir (m.18/A-5).
- Taraflara ulaşma ve davet: Arabulucu, taraflara her türlü iletişim vasıtasını kullanarak ulaşır ve ilk toplantıya davet eder; avukatı bulunsa bile asıl tarafı da bilgilendirir (m.18/A-7).
- Süre: Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir (m.18/A-9). Ticari uyuşmazlıklarda süre altı haftadır ve en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A-2).
- Sonuç: Taraflara ulaşılamaması, görüşme yapılamaması, anlaşma veya anlaşamama hâllerinde arabulucu faaliyeti sona erdirir ve son tutanağı düzenler (m.18/A-10).
Anlaşma olmazsa
Davacı, anlaşamamaya ilişkin son tutanağın aslını veya onaylı örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; sunulmazsa dava usulden reddedilir. Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açılırsa dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir (m.18/A-2).
İlk toplantıya katılmamanın sonucu
Taraflardan biri geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmazsa, o taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (m.18/A-11). Tüketici uyuşmazlıklarında bu hüküm tüketici aleyhine uygulanmaz (TKHK m.73/A-2).
Arabuluculuk ücreti
Anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin ikinci kısmına göre belirlenir; bu ücret, birinci kısımdaki iki saatlik ücretten az olamaz (m.18/A-12). Anlaşamama hâlinde ilk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; iki saati aşan görüşme ücretini ise aksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit karşılar (m.18/A-13). Tutarları Arabuluculuk Ücreti Hesaplama aracıyla tahmin edebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebilir ve her uyuşmazlığın kendine özgü koşulları vardır; somut durumunuz için bir avukata veya arabulucuya danışın. Son kontrol: 27 Ekim 2026.
Kaynaklar
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/A
